3 maanden gratis contributieVoor nieuw lid èn de werver
  • vakorganisatie met Bijbelse visie
  • brede dienstverlening
  • veel voordeel voor leden
Abortus provocatus

Definitie
De term abortus provocatus betekent het opzettelijk afbreken van een zwangerschap door medisch ingrijpen.

Niet strafbaar mits
In het Wetboek van Strafrecht, artikel 296*, staat dat het strafbaar is om een zwangerschap af te breken, mits er aan de zorgvuldigheidseisen in de Wet afbreking zwangerschap (Waz) wordt voldaan. Er is overigens gekozen voor 24 weken omdat de foetus dan levensvatbaar is buiten de baarmoeder. In de praktijk wordt er in principe geen abortus na 22 weken meer uitgevoerd, omdat het begin van een zwangerschap niet altijd met zekerheid is vast te stellen.

* Artikel 296 uit het Wetboek van Strafrecht:
Hij die een vrouw een behandeling geeft, terwijl hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat daardoor zwangerschap kan worden afgebroken, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar en zes maanden of geldboete van de vierde categorie. Het in het eerste lid bedoelde feit is niet strafbaar, indien de behandeling is verricht door een arts in een ziekenhuis of kliniek waarin zodanige behandeling volgens de Wet afbreking zwangerschap mag worden verricht.

De zorgvuldigheidseisen

  1. De arts stelt vast dat de vrouw haar verzoek heeft gedaan en gehandhaafd:
    - in vrijwilligheid
    - na zorgvuldige overweging;
    - in het besef van haar verantwoordelijkheid voor ongeboren leven
    - in het besef van de gevolgen voor haarzelf en de haren.
  2. De arts verricht de behandeling slechts indien deze als gevolg van zijn bevindingen verantwoord is te achten.
  3. Na afbreking van de zwangerschap is genoegzame nazorg voor de vrouw en de haren beschikbaar is, mede in de vorm van voorlichting over methoden ter voorkoming van ongewenste zwangerschap.
  4. Een zwangerschap wordt niet eerder afgebroken dan op de zesde dag nadat de vrouw de arts heeft bezocht en daarbij haar voornemen met hem heeft besproken. (Waz; artikel 3 lid 1)
  5. Het afbreken van zwangerschap wordt alleen gerechtvaardigd door de noodsituatie van de vrouw.
  6. De vrouw wordt bijgestaan door de arts, door het verstrekken van verantwoorde voorlichting over andere oplossingen van haar noodsituatie dan het afbreken van de zwangerschap (Waz; artikel 5 lid 1)

Spontane abortus
Er is ook een spontane natuurlijke zwangerschapsafbreking, een miskraam. 'Een miskraam (abortus spontaneus) is de uitstoting van zwangerschapsproduct voor de 16e week van de amenorroe'. (uit: diagnostisch kompas 2005, college van zorgverzekeringen). Dikwijls blijven er resten van de vruchtzak, placenta of het vruchtje achter in de baarmoeder, hetgeen tot uiting komt in aanhoudend bloedverlies. Er is dan een curettage nodig om de baarmoeder ‘schoon’ te maken, de abortuscurettage (zuig- of vacuümcurettage). Dit wordt zo genoemd om de tegenstelling aan te geven met een gewone curettage, waarbij er bijvoorbeeld een kleine poliep wordt verwijderd uit de baarmoeder.

Techniek voor abortus provocatus
Wanneer de uitvoerend arts besloten heeft om een abortus provocatus uit te voeren, wordt de zwangere opgenomen en krijgt zij eerst via een infuus een middel toegediend dat het vruchtje doodt. Vervolgens wordt onder een vorm van verdoving de abortuscurettage uitgevoerd, waarbij al naar gelang de zwangerschapsduur het vruchtje wordt weggezogen of (na de 13e zwangerschapsweek) met behulp van een soort tang uit de baarmoeder wordt verwijderd.

Bij de late zwangerschapsafbrekingen wordt de zwangere altijd in een ziekenhuis opgenomen en vindt er meestal een geprovoceerde bevalling plaats.

In de andere gevallen kan de vrouw kiezen tussen een ziekenhuis (vrijwel alle ziekenhuizen in Nederland hebben een abortusvergunning) en een abortuskliniek (Stimezo).

Niet alle ziekenhuizen met een abortusvergunning zullen ‘zomaar’ een abortus provocatus uitvoeren. De identiteit van het ziekenhuis en/of die van (een deel van) het verplegend personeel zorgt voor een zekere barrière.

Morning-afterpil
Een abortus kan ook geprovoceerd worden door een hormoonpreparaat, de zgn. morning-afterpil. De naam is ontleend aan het belangrijkste indicatiegebied: na (nachtelijk) sexueel verkeer waarbij geen adequaat anticonceptiemiddel werd gebruikt, wordt een wellicht ontstane en zeker ongewenste zwangerschap afgebroken door een medicijnpreparaat dat binnen 24 uur na de conceptie ingenomen dient te worden wil het de gewenste uitwerking hebben. De werking is gecompliceerd, en berust onder andere op het verhinderen van de innesteling van de eventuele bevruchte eicel in de baarmoederwand, waarna afstoting van de eicel en wat baarmoederslijmvlies plaatsvindt: ogenschijnlijk een menstruatie.

20-wekenecho
Sinds een aantal jaren zijn gynaecologen en verloskundigen wettelijk verplicht om een echo aan te bieden bij een zwangerschap van 20 weken. Dit om aangeboren afwijkingen op te sporen. Het gevolg zal onmiskenbaar zijn dat er hierdoor meer verzoeken zullen zijn tot late zwangerschapsafbreking. Hierdoor krijgt dit onderwerp opnieuw een actuele spits: Spanning rond 20 weken echo.

3D-echo
Met de huidige technologieën (bijv. 3D-echo) zijn gedetailleerde gedragskenmerken van foetussen waar te nemen die duiden op een ontwikkeld gevoelsleven bij ongeborenen van 8 weken en ouder. Toch vinden vrijwel alle abortussen plaats bij een zwangerschapsduur van meer dan 8 weken. Boven de 12 weken zijn deze kenmerken al dusdanig, dat zelfs een ‘ongelovige’ Britse gynaecoloog die een pionier is op het gebied van 3D-echo’s het niet meer voor zichzelf kan verantwoorden om in dat stadium een abortus provocatus uit te voeren.

Klik hier voor artikelen in de Nationale beroepscode voor verpleegkundigen en verzorgenden in relatie tot gewetensbezwaren.

 

Steun het werk van de RMU, juist ook als u zich betrokken weet bij medische en ethische kwesties.Word nu lid en draag uw steentje bij.

 

Delen