• vakorganisatie met Bijbelse visie
  • brede dienstverlening
  • veel voordeel voor leden

Hoe corona het uiterste vraagt van IC's

27 MAART 2020

INTERVIEW | Als teamleider op de Intensive Care werkt hij op dit moment onder hoogspanning. William Boender (35) uit Nieuw-Beijerland strijdt samen met collega’s in het Maasstad Ziekenhuis te Rotterdam voor het leven van coronapatiënten. “We zien een enorme drive om het maximale te doen, om zoveel mogelijk patiënten te helpen. Maar de verantwoordelijkheid kan ook extra gevoeld worden, omdat we werken met mensenlevens die ook een ziel voor de eeuwigheid hebben.”

U werkt op de Intensive Care. Hoe heeft u zich voorbereid op corona?

Vanaf februari was duidelijk dat de corona-crisis ook zijn weerslag zou krijgen in Nederland. Begin maart is dit in een stroomversnelling gekomen toen verschillende ziekenhuizen met de eerste corona-patiënten te maken kregen. Al snel hebben we op de Intensive Care (IC) een opschalingsplan gemaakt en dit voorbereid. We hebben nagedacht over het creëren van extra bedden, aanschaf van extra apparatuur, inzet van collega's van het Operatiekamers (OK)-complex, een nieuwe verdeling van taken. Daarnaast hebben we we ons laten adviseren om patiënten in cohort te verplegen. In zo'n situatie leg je corona-patiënten op één unit met meerdere bedden bij elkaar. Zodat je hier strikte isolatiemaatregelen kan inzetten en de kans op verspreiding wordt geminimaliseerd.

Al snel hebben we twee weken geleden de eerste extra beademingsbedden ingericht, getest en operationeel gemaakt. Ondertussen hebben we op dit moment op onze Intensive Care een opschaling achter de rug van 15 beademde IC-bedden naar 36 beademingsbedden. Hiervan zijn 23 bedden op speciale cohort-units voor corona-patiënten die IC-zorg nodig hebben.

Dacht u dat het zover zou komen als het nu is?

Het is een periode waarvan we met elkaar hadden gedacht dat deze nooit zou komen. Enige maanden geleden hebben we in de regio Rotterdam een grote griepoefening gehouden om met de verschillende crisisorganisaties ervaring op te doen in de aanpak van een grieppandemie met een grote hoeveelheid patiënten. Dit blijkt nu een zeer leerzame oefening geweest te zijn met veel praktische handvatten voor de dagelijkse praktijk.

Wat vraagt corona van het IC-personeel?

De corona-crisis vraagt het uiterste van teamwork en oplossend vermogen op de Intensive Care, verpleegafdelingen, collega's van het OK-complex, maar zeker ook de ondersteunende afdelingen. Het Crisisbeleidsteam van het ziekenhuis in samenwerking met GGD, RIVM, de veiligheidsregio en Nederlandse Vereniging van Intensive Care speelt een cruciale rol.

Nieuwe rollen, nieuwe taken, inrichting van extra IC's, buiten je comfortzone, veel extra beademingsapparatuur, cohortverpleging, spoedcursus voor nieuwe medewerkers en veel goodwill zijn nu essentieel.

"Het is mooi om te zien
dat er veel bereidwilligheid is."

In Rotterdam hebben we gelukkig nog enige tijd gehad om de collega's mee te nemen en te laten denken in onze plannen. Dit is in de regio Brabant veel minder geweest. We zien vanuit ons eigen team, maar ook zeker vanuit bijvoorbeeld de collega's van de OK een enorme drive om het maximale te doen om zoveel mogelijk patiënten te helpen. Het is mooi om te zien dat er veel bereidwilligheid is.

Hoe ziet uw werkdag er nu uit?

Een normale werkdag als teamleider bestaat uit een dagstart met het team, het werken aan begroting, vergaderingen, jaargesprekken, leiding geven aan implementatieprojecten e.d. Nu begint onze dag iets vroeger en werken we vaak langer door. Twee keer per dag hebben we een crisisoverleg waarin we de landelijke en regionale capaciteit bespreken en wat dit betekent voor onze IC. Daarnaast bespreken we hier de personele uitdaging, zieken en bezetting van eigen teamleden en externen. Belangrijk onderdeel in dit overleg is ook de voorraad van alle apparatuur en schaarste van materialen. Verder sturen we nu dagelijks een nieuwsbrief naar het team met de laatste ontwikkelingen en hebben we twee keer per week een teambespreking met een liveverbinding via Microsoft Teams. We praten dan de teamleden bij over de fase van opschaling, taakverdeling, infectiepreventiemaatregelen en behandelervaringen. Ook kunnen collega's hun vragen chatten en deze beantwoorden we dan.

Stel dat er nu een corona-patiënt binnenkomt: wat doen jullie dan?

Patiënten die via onze Spoedeisende Hulp binnenkomen en verdacht zijn voor corona, worden direct in Strikt Virale Isolatie verpleegd. De medewerkers dragen dan een schort, masker en beschermde bril. Ook wordt een direct een test afgenomen om te bepalen of het daadwerkelijk om corona gaat.

"Maximale ondersteuning
van de vitale functies
zoals bloeddruk en ademhaling
is dan het eerste doel."

Snel wordt bepaald of de patiënt op de IC opgenomen moet worden. Is dit het geval dan is er meestal sprake van een patiënt met ernstige ademhalingsproblemen en uitputting. In dat geval wordt de patiënt meestal direct in slaap gebracht en aan de beademing gelegd. Maximale ondersteuning van de vitale functies zoals bloeddruk en ademhaling is dan het eerste doel. Verder wordt er alles aan gedaan met ondersteunende medicatie om de situatie verder te stabiliseren. Een longfoto of CT-scan kan ondersteunend zijn in het stellen van de diagnose en inzetten van de juiste behandeling.

De zorg is kwetsbaar, de grote vraag is op dit moment: zijn er wel genoeg IC-bedden?

Daar hebben we inderdaad veel zorg over. Veel IC's zetten op dit moment extra bedden in. Daarbij moeten we ons realiseren dat dit een hele andere werkwijze vraagt. Een IC-verpleegkundige verzorgt nu meer patiënten dan normaal en wordt ondersteund door bijvoorbeeld een anesthesiemedewerker of recoveryverpleegkundige, waarbij een operatieassistent weer als omloop wordt ingezet. De teams moeten aan elkaar en hun nieuwe rol wennen. Om deze OK-medewerkers vrij te spelen, is de operatiecapaciteit fors afgeschaald, waardoor patiënten niet geopereerd kunnen worden. De kans is groot dat het afzeggen van operaties ook negatieve gevolgen heeft op de langere termijn. Op dit moment doen wij nog operaties die we niet kunnen uitstellen zoals oncologische operaties, vaatoperaties en spoedoperaties.

"Een IC-verpleegkundige verzorgt nu
meer patiënten dan normaal."

Hoe de situatie zich de komende weken gaat ontwikkelingen is onduidelijk. De prognoses zijn niet gunstig en het lijkt er op dat echt alle IC's verder moeten opschalen om het aanbod aan te kunnen. Er worden scenario's uitgewerkt om bijvoorbeeld met één beademingsmachine meer patiënten te kunnen beademen. Daarbij wordt er al wel nagedacht welke ethische keuzes we moeten maken om sommige patiënten niet meer op de IC op te nemen als er geen IC-bedden meer zijn. We hopen en bidden dat we niet in deze situatie terecht zullen komen.

U kunt het virus ook krijgen… Hoe gaat u hiermee om?

Dat klopt, maar dat is niet anders dan alle andere mensen, ook al is er een kans dat je meer risico loopt in het ziekenhuis. Belangrijk hierin is om je eigen verantwoordelijkheid te nemen in het naleven van de afspraken rondom infectiepreventie. Daarbij is het essentieel om bij klachten die er op kunnen duiden niet te werken en een test af te nemen.

Voelt u de druk van dit werk? Of mag u het ook overgeven in de handen van God?

We weten dat de Heere alle dingen in de wereld bestuurt en in die afhankelijkheid moeten we dagelijks leven. Hij staat overal boven. Dit neemt niet weg dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen en er alles aan moeten doen om de IC-zorg te borgen. Dit voelt de ene keer als een grote uitdaging waar ik energie van krijg en waar ik ook de krachten krijg om een team aan te sturen. Het is mooi om te zien dat iedereen zijn schouders en onder zet en met veel inzet zijn beste beentje voor zet.

Aan de andere kan ook zeker in deze periode de verantwoordelijkheid extra gevoeld worden, we werken immers met mensenlevens die ook een ziel hebben voor de eeuwigheid.

"We weten dat de Heere
alle dingen in de wereld bestuurt
en in die afhankelijkheid
moeten we dagelijks leven."

De grens in het opschalen van extra beademingsbedden en het blijven borgen van de kwaliteit is essentieel, ik hoop dat we dit ook in de komende weken kunnen vasthouden.

Het oog hebben voor de medewerkers die heel veel meemaken is belangrijk en proberen we goed te faciliteren. Het grijpt me aan dat we omwille van infectiepreventie, veiligheid van patiënten en medewerkers strakke bezoekregels hanteren en nauwelijks bezoek toestaan. Dit is noodzakelijk, maar schrijnend voor patiënten en familieleden.

Ook is het belangrijk om als leidinggevende regelmatig je rust te nemen om weer nieuwe energie op te doen en met een frisse blik die onverwachte zaken op je pad weer goed op te pakken.

Het is ook hartverwarmend dat bedrijven op allerlei wijzen blijken van waardering geven. Denk aan bloemen, kaarten, maaltijden.

Lees de 5 handreikingen rondom coronavirus nog even terug

Naar het overzicht over corona voor werknemers

Naar het overzicht over corona voor ondernemers

Laat de RMU meer mensen helpen! Sluit u aan bij de RMU!

Delen