• vakorganisatie met Bijbelse visie
  • brede dienstverlening
  • veel voordeel voor leden

Themabijeenkomst 'Als geloof tegen lijkt te werken'

26 APRIL 2016

Op 25 april hield Joke van Nieuw Amerongen - Meeuwse een lezing over de verhouding tussen religie en psychiatrie voor leden van de RMU sector Gezondheidszorg & Welzijn. Met dit verslag probeert het bestuur van de sector u handvatten te bieden die op deze bijeenkomst aan de orde zijn geweest. Het betreft een moeilijk en wellicht gevoelig onderwerp waarin voorzichtigheid in acht moet worden genomen in het spreken en schrijven.

Over de spreekster
Joke van Nieuw Amerongen - Meeuse is arts en tevens onderzoeker op het gebied van religie en psychiatrie. Na het studeren van algemene gezondheidswetenschappen aan de VU heeft Joke geneeskunde gestudeerd. Aansluitend is zij drie jaren werkzaam geweest als basisarts bij Eleos. Momenteel onderzoekt ze naar de wensen en ervaringen van patiënten in psychiatrische behandeling, waarbij zij zich verdiept in de visie van hulpverleners.

Geloof en psychiatrie. Wat is nu de wisselwerking tussen deze complexe aandachtsvelden?
Vanuit een diversiteit aan invalshoeken werd het thema belicht . Geloof kan op positieve en negatieve manieren tot uitdrukking komen. Hoewel Joke dit voorzichtig uitdrukt in de veronderstelling dat dit hele termen zijn. Het geloof kan wisselende effecten hebben op mensen met psychische problematiek. Geloof wordt positief geassocieerd met (geestelijke) gezondheid als er sprake is van positief geloof, sociale steun en de aanname dat God rechtvaardig en vergevingsgezind is. Ook wel een positieve religieuze coping genoemd.

Keerzijde
Er komt een wenteling in de lezing. Geloof binnen de psychiatrie heeft namelijk ook een keerzijde. Er zijn ook negatieve aspecten van geloof van invloed op de psyche. Aangetoond vanuit onderzoeken werkt geloof beschermend. In allerlei situaties is geloof niet de oorzaak van het ziekteproces, maar vormt wel een probleem voor de patiënt. Er kan miscommunicatie en onbegrip ontstaan. Ook kunnen vanuit de negatieve religieuze coping ‘waarom-vragen’ ontstaan richting God. De persoon kan anderen in zijn directe omgeving gaan vermijden.

Praktisch
Het praktische aandeel in de lezing bleef niet onopgemerkt. Met elkaar werd stilgestaan bij de vraag: hoe je de invloed van geloof op het ziekteproces bespreekbaar kunt maken met patiënten?

Er speelt veel op geloofsgebied bij patiënten, zowel op psychiatrisch als somatisch gebied. De balans kan verschillen. In het kort moet de houding van de hulpverlener open zijn en spelen verpleegkundigen een essentiële rol. Ook de geestelijk verzorger of de pastoraal medewerker kunnen van betekenis zijn. Het contact patiënt-verpleegkundigewordt vaak laagdrempeliger ervaren dan die van patiënt-arts.

Open houding
Het vraagt van de hulpverleners en omgeving een open houding, een luisterend oor, meedenken, rust, stabiliteit en proactiviteit. De context van de hulpvraag is hierbij belangrijk. Ga het gesprek ook aan als daar duidelijk behoefte aan is vanuit de persoon. Probeer niet gelijk met uw eigen visie klaar te staan. Informeer bij de behandelaar of bij het kennisinstituut van Eleos als er behoefte is aan meer (achtergrond)informatie.
Van Nieuw Amerongen - Meeuse sluit haar lezing af met het delen dat er een sterke waardering is als het gaat om een christelijke hulpverlener. Het geeft vaak meer vertrouwen, verbondenheid, begrip en gedeelde waarden.

Vraag- en stellingbespreking
Na de pauze is er op een interactieve manier vraag- en stellingbespreking geweest. Het omgaan met mensen met psychische problematiek kost aanpassing vanuit de omgeving aan de belevingswereld. Hierbij is het niet altijd nodig klaar te staan met meningen, opvattingen of adviezen. Soms is luisteren voldoende, mag u stiltes laten vallen en gaat het erom dat de ander gehoord wordt in zijn of haar behoefte en vragen.

Huishoudelijke vergadering
Voorafgaand aan de lezing vond de huishoudelijke vergadering van de RMU sector Gezondheidszorg & Welzijn plaats. De voorzitter, Gerda de Pater, heeft de avond geopend met het lezen uit Spreuken 15 waarna Psalm 41:1 gezongen werd.

Na het behandelen van het jaarverslag werd het vertrek van een aantal lang zittende bestuursleden gememoreerd. Verheugend nieuws was dat het bestuur weer op volle sterkte is door het toetreden van Otto Casteleijn, Robert Lukasse, Sanneke Moens en Marco Pronk. Tijdens de jaarvergadering zijn bovengenoemde kandidaten aan de leden voorgesteld. Alle vier de kandidaten hebben hun benoeming aanvaard.

De bijeenkomst werd bezocht door 55 personen.

Delen