• vakorganisatie met Bijbelse visie
  • brede dienstverlening
  • veel voordeel voor leden

Zorgen over rekentoets

18 MEI 2015

Staatssecretaris Dekker (OCW) geeft in een Kamerbrief van 6 mei inzicht in welk percentage leerlingen op scholen een voldoende haalt voor de rekentoets. De cijfers gaan over de rekentoets in het voortgezet onderwijs (vo) in 2014. De staatssecretaris is nog niet tevreden over de resultaten, de VO-raad niet over zijn beleid.

Uit de resultaten van de scholen over het schooljaar 2013-2014 blijkt dat tussen scholen enorme verschillen bestaan in de resultaten die hun leerlingen haalden voor de rekentoets. Ook tussen de schoolsoorten en leerwegen zijn forse verschillen. Zo zijn er scholen waar slechts 25 procent van de leerlingen een voldoende (5,5) scoort, maar ook scholen waarbij 95 procent een voldoende scoort. Op een kwart van de scholen haalde minder dan de helft van de leerlingen een voldoende.

In het vwo haalde bijna 90% van de leerlingen een voldoende en lag het gemiddelde cijfer op een 7. In het vmbo-gt scoorde iets minder dan 60% van de leerlingen een voldoende en in het vmbo-b, vmbo-k en de havo lag dit percentage tussen de 40 en 50%. Het gemiddelde cijfer lag voor havo en vmbo tussen de 5 en 6.

Dekker: "Ik ga ervan uit dat de resultaten komend schooljaar (2015-2016) aanzienlijk stijgen. Leerlingen hebben dan twee jaar langer kunnen profiteren van beter rekenonderwijs. Ik verwacht dat scholen en leerlingen harder hun best doen als ze weten dat de toets echt meetelt." In het schooljaar 2013-2014 telde het cijfer van de rekentoets nog niet mee voor het diploma, maar dat gaat veranderen. Vanaf het schooljaar 2015-2016 telt het resultaat wel mee, zij het dat in dat jaar een 4,5 al als voldoende gezien wordt. Alleen in de basisberoepsberichte leerweg van het vmbo (BB) telt het resultaat van de rekentoets in het komend schooljaar nog niet mee.

In de Tweede Kamer en in het onderwijsveld was felle weerstand tegen de rekentoets, maar de regeringscoalitie stond erachter.

VO-raad
In een reactie op de Kamerbrief van de staatssecretaris laat de VO-raad weten het onbegrijpelijk te vinden dat de staatssecretaris alleen kijkt naar het rekenonderwijs van de scholen en niet ook de kwaliteit van de rekentoets ter discussie stelt.

"Scholen hebben de afgelopen jaren veel gedaan om het rekenonderwijs te verbeteren en leerlingen goed voor te bereiden op de rekentoets. Waar nodig blijven zij hier ook aan werken. Naast dit rekenonderwijs moet echter ook kritisch naar het beleid van Dekker en de inhoud van de rekentoets worden gekeken. Dat de rekentoets voor een fors aantal leerlingen in met name het vmbo en de havo nog lastig te halen is, komt ook doordat de inhoud van de toets (nog) niet deugt en door de beperkte voorbereidingstijd die scholen en leerlingen is geboden. Ook zal er altijd een groep leerlingen zijn voor wie de rekentoets heel moeilijk te halen blijft.

Het is ook unfair om scholen in deze fase van invoering te beoordelen op de rekentoetsresultaten, terwijl er nog aan de rekentoets zelf wordt gesleuteld en nog diverse varianten worden ontwikkeld. Daarnaast is de toets niet bedoeld voor het beoordelen en vergelijken van scholen, maar om het individuele niveau van leerlingen te peilen."

Ook benadrukt de VO-raad nogmaals dat het niet goed is dat het behalen van de rekentoets een voorwaarde wordt voor een diploma. Een leerling die weinig talent heeft voor rekenen maar wel voor andere vakken, wordt zo in zijn toekomstperspectief ernstig belemmerd. De raad pleit ervoor de toets wel af te nemen, maar de resultaten alleen te gebruiken om het niveau van leerlingen te bepalen en het rekenonderwijs hier vervolgens op aan te passen.

MBO
Ook in het mbo zijn grote zorgen over het effect van de rekentoets. Voor mbo-niveaus 2 en 3 wordt rekenniveau 2F verplicht gesteld, dat doorgaat voor wat een burger minimaal nodig heeft in het dagelijks leven. Vanaf schooljaar 2016-2017 kunnen studenten erover struikelen. Voor mbo-niveau 4 is het volgend schooljaar al zover. Niveau 4-studenten worden afgerekend op rekenniveau 3F, dezelfde moeilijkheidsgraad die voor havo- en vwo-leerlingen geldt.

Een vraag die in de praktijk veel wordt gesteld, is: hebben mbo 4-studenten eigenlijk wel allemaal rekenniveau 3F nodig. Veel van hen gaan na hun opleiding direct aan het werk. Monica Wijers, onderzoeker bij het Freudenthal Instituut van de Universiteit Utrecht: “De rekeneisen in het mbo zijn het resultaat van een opeenstapeling van besluiten en bijstellingen. Als je nog eens terug kijkt, waarbij we nu weten dat het rekenexamen zo zwaar meetelt, kun je inderdaad de vraag stellen: had je niet voor het hele mbo 2F moeten kiezen? Met de mogelijkheid om een examen op 3F te doen als je dat zelf wilt of nodig hebt voor je vervolgopleiding?”

Wat als het rekenexamen een onoverkomelijk struikelblok vormt? Zullen studenten dan zonder diploma afhaken? “Goede vraag”, reageert onderzoeker Wijers. “Ik ben er niet zo blij mee dat het een toets is met zulke zware gevolgen. Je kan ook het cijfer weergeven op een diploma, maar hem uit de zak/slaag-regeling halen. Dan kan de werkgever kijken of de rekenvaardigheid een probleem is.”

Wetsvoorstel
Het ministerie van OCW heeft een wetsvoorstel in voorbereiding waarin geregeld wordt dat er naast de reguliere rekentoets (niveau 2F) speciaal voor de BB'ers een rekentoets 2A komt. In dit voorstel wordt ook het kader voor de aangepaste rekentoets ER nader beschreven. Deze aangepaste rekentoets is bedoeld voor leerlingen met dyscalculie of ernstige rekenproblemen. Doorstroming naar de pabo en nog nader te bepalen lerarenopleidingen is dan niet meer mogelijk voor de leerlingen die deze aangepaste rekentoets hebben gemaakt.

Bronnen:

Zie ook

Delen