Creatief boekhouden

Context

Creatief boekhouden: oneerlijk bezig zijn met de administratie met als doel meer winst te halen en resultaten beter te laten lijken dan ze werkelijk zijn.

Eisen vanuit de verzekeraars worden moeilijker om aan te voldoen. Is creatief boekhouden dan de oplossing om zo op de grens van eerlijk en oneerlijk bezig zijn de patiënten/cliënten de juiste zorg te bieden?

Wie bepaalt die grens? De zorgverzekeraar? De werkgever? De werknemer? Of bepaald de zorgvraag wat linksom of rechtsom gedeclareerd moet worden? Of geldt hier het negende gebod?

Mag je een andere indicatie geven om de patiënt de zorg te geven die hij nodig heeft? Ook als het om iemand met chronische ziekte gaat? En als die persoon klachten heeft die niks met de indicatie te maken hebben?

Oneerlijke administratie om cliënten te helpen. Kan dat?

"Niet oneerlijk bezig zijn"
Creatief boekhouden zou natuurlijk een mooie oplossing zijn voor het gebrek aan tijd in de zorg, maar als christen vind ik niet dat we oneerlijk bezig mogen zijn met de administratie. Persoonlijk vul ik dit dilemma in door bij de hoog complexe patiënt de zorg en een persoonlijk gesprek te combineren en bij de laag complexe patiënt wat vaker een praatje te maken. Creatief, maar niet oneerlijk!

verpleegkundige Cardio-Thoracale chirurgie en Longziekten

"Het betekent niet dat het goed is"
Soms wordt je wel verplicht om het anders te doen! Bijvoorbeeld iets declareren wat moet en iets anders leveren. Dat betekent niet dat het goed is. Persoonlijk voel ik mij op dat moment niet schuldig. Als een medicijn landelijk niet leverbaar is, moet je toch wel via een omweg wat leveren, omdat andere te problemen niet te overzien zijn.

apothekersassistente

"Het wordt lastig het vol te houden"
Oneerlijke administratie mag niet, maar het wordt lastiger om dat vol te houden. Mensen gaan creatief nadenken, nu de eigen bijdrage omhoog gaat en ze ook nog het verschil tussen het tarief van de gemeente en van de organisatie waar ze hulp van krijgen moeten betalen.

Een man met een verstandelijke beperking die hulp krijgt bij het structuren van zijn huishouden en financiën, denkt erover om maar gewoon een huishoudelijke hulp te nemen, die hem ook bij bepaalde dingen kan begeleiden. Omdat het goedkoper is.
Er komen daardoor meer zzp-ers, die dan niet de juiste diploma's hebben. Dit is één van de trends die ik zie. Ik denk soms ook: ik begin lekker voor mezelf, dan hoef ik me niet in allerlei bochten te wringen om aan allerlei eisen te voldoen.

ambulant begeleider

"Ga in gesprek"
Als christen mogen we, lijkt mij, niet bewust oneerlijk administreren om bijvoorbeeld een patiënt te helpen. Dit valt volgens mij onder ´Gij zult niet stelen´... Doe het dan vrijwillig of - liever nog – ga in gesprek met de verzekeraars, CIZ en laat ze zien waarom die patiënt het echt nodig heeft.
Als ik naar mijn collega’s en mezelf kijk, hoe vaak werken we niet onbetaald over of doen we dingen in onze eigen tijd.
Ik vind trouwens ook dat als je als organisatie goede doelen steunt dit niet van gemeenschapsgeld mag doen.

Anoniem

"Medemens of winst?"
'Eerlijkheid duurt het langst', is het eerste wat in mij opkomt. Eerlijk zijn tegenover jezelf, maar ook tegenover de ander. Helpt een oneerlijke administratie uiteindelijk je medemens? Ga je voor je medemens of voor de winst? Je kunt de ander wel bedriegen, maar God nooit! Ik vind dus dat je, zeker als christen-hulpverlener, er geen oneerlijke administratie op na mag houden!

student

"Boekhouden is sowieso creatief"
Uiteraard mag creatief boekhouden niet, en zeker niet als er meer winst wordt geboekt en resultaten beter lijken. De keerzijde is dat boekhouden in de zorg sowieso al creatief is: de werkwijze van declareren en registreren is ingewikkeld, veranderd veelvuldig en de eisen van de verzekeraars worden steeds specifieker. Wij vragen ons wel eens af of door de vele administratieve rompslomp, de zorg voor de patiënt (ongewild) niet op nummer twee komt te staan. En tot slot: als zorgverlener moet je wel kritisch kijken naar je wijze van boekhouden, om alles eruit te halen wat erin zit, om zo je financiën niet in rode cijfers uit te laten komen en dus het hoofd boven water te houden. Kortom: geef mij maar een ander, eenvoudiger, transparanter zorgstelsel!


doktersassistente

"Waar ik tegen aan loop? De indicatiestelling"
Ik denk dat creatief boekhouden niet alles oplost. We moeten eerlijk zijn over het feit dat wij als verzorging en verpleging vaak net over onze grens gaan. Ondanks dat wordt er toch weer bezuinigt op het personeel. Vaak heb ik het gevoel de mensen te kort te doen. We hebben nu geen mensen met doorligwonden, maar creëren we die niet als we zo door gaan? Door de tijdsdruk moeten we mensen 's nachts gaan wassen, terwijl in het zorgplan staat dat we moeten waken dat dhr/ mw niet haar slaap/waak ritme om draait. Hoe maken we dat waar?

Waar ik ook tegen aan loop, is de indicatiestelling. Wij krijgen betaalt aan de hand van zzp's. Logisch. Maar als iemand dement en niet agressief is, krijgt hij een ZZP 5. Als iemand wel agressief is met zijn dementie, krijgt hij ZZP 7. Duidelijk. Maar als die meneer met een ZZP 5 verder in zijn dementie raakt, wordt de ZZP niet opgeschroefd. We krijgen dus net zoveel geld voor iemand die we moeten begeleiden met het wassen als mensen die we volledig moeten wassen op bed, 3 keer per dag moeten verschonen, volledig moeten helpen met eten. Dus als we echt door willen gaan met per ZZP te betalen, moeten de ZZP's ook eerlijker verdeelt worden!

Als je dit allemaal bedenkt ben je wel instaat om creatief te gaan boekhouden. Toch denk ik niet dat dit mag. We moeten eerlijk zijn over alles. Laat ze dan van hoger hand maar mee kijken!

Wat de zorgverzekeraars betreft, die hebben in sommige dingen wel gelijk. Een patiënt wordt er niet minder van als het medicijn van een ander merk is. Maar ik sprak pas een arts, die vertelde dat de zorgverzekeraars beslissen hoeveel operaties iemand mag uitvoeren. Dit vind ik wel te ver gaan!

verpleegkundige

"Zo min mogelijk risico lopen"
Als apothekersassistente ben ik niet de eindverantwoordelijke over de administratie/boekhouding. Maar eerlijk gezegd denk ik dat het probleem van creatief boekhouden om patiënten de juiste zorg te kunnen bieden bij ons niet zo speelt. Het is eerder zo dat de apotheker zo min mogelijk risico wil lopen. Dan kiest hij er soms voor om dingen bij voorbaat al niet te declareren en het de patiënt bij ons te laten afrekenen en zelf bij de verzekeraar te laten indienen. Want als de apotheker iets declareert wat niet aan de voorwaarden van de verzekeraar voldoet, krijgt hij zijn geld niet en de patiënt merkt hier niets van.

Apothekersassistente

"Creatief met de invulling van tijd voor onze naasten"
Door de strengere eisen die gesteld worden aan het krijgen van een zorgindicatie is het inderdaad nodig om creatief te gaan denken. Er moet steeds meer gedaan worden in minder tijd. Van ons als zorgverleners wordt gevraagd om creatief om te gaan met de tijd en de zorgvraag, nl. 'Hoe kunnen we met de tijd die we krijgen zo veel mogelijk van de nodige zorg bieden?'. Creatief boekhouden zou natuurlijk een mooie oplossing zijn voor het gebrek aan tijd in de zorg, maar als christen kan ik me niet verantwoorden voor het oneerlijk bezig zijn met de administratie.
Zelf ben ik werkzaam in het RadboudUMC in Nijmegen, dus ik ben niet heel direct bezig met het werken via indicaties. Wel wordt er geregeld thuiszorg aangevraagd voor mensen die thuis hulp bij de ADL of medische handelingen nodig hebben. De concrete hulp die nodig is, kan naar mijn weten altijd prima gerealiseerd worden. Wat in de thuiszorg vooral als moeilijk ervaren wordt, is het gebrek aan persoonlijke tijd. Door het aanscherpen van de regels voor indicatiestelling is er weinig tijd om een persoonlijk gesprek aan te gaan en dat gaat in tegen het gevoel van iemand die zorg wil verlenen. Daarom ligt er de uitdaging om in de tijd die we krijgen de zorg en het persoonlijke gesprek te combineren. Omdat er voorheen veel misbruik gemaakt werd van indicaties, kan ik begrijpen dat de regels aangescherpt zijn. Dat neemt niet weg dat het moeilijk is, maar het doet wel een extra oproep op de naastenliefde. Tijd voor persoonlijke aandacht kan ook ingevuld worden door mantelzorgers vanuit familie of een kerkelijke gemeente. Laten we als christen niet creatief omgaan met de boekhouding, maar met de invulling van onze tijd (voor de naasten)!

Anoniem

"Niet altijd oneerlijk"
Creatief boekhouden is niet in alle gevallen oneerlijk. Ik zou een vergelijking willen trekken met de gespikkelde geiten van Jakob. God deed Jakob het op dusdanige wijze oplossen (Genesis 31:9). De uitkomsten werden wel degelijk (door Jakob) beïnvloed. Doorgaans dient wel terughoudendheid te worden betracht alsmede behoedzaam gehandeld te worden daar waar op voorhand ruimte bestaat voor classificatie van boekhoudkundige gegevens. Het gaat er om wiens belangen gediend zijn. Gaat het om verruiming van de mogelijkheden van de patiënt of puur om winstbejag? De werkgever / zorgverlener is daarbij tevens verantwoordelijk voor de dan niet door hem verleende zorg. Dat kan zijn op basis van een te strikte naleving van indicaties (alles behalve een kenmerk van de indicatie is aanwezig), een verkeerde indicatie (beroepsfout) of een niet beschikbare indicatie (bijv. zeldzame ziekte). Als er een conflict ontstaat tussen gebodsbepalingen (‘hebt uw naast lief als u zelf’ versus ‘geen valse getuigenis’), dient er een te prevaleren. Het belang van een keuze op grond van barmhartigheid blijkt wel uit een hoofdstuk als Matthëus 12. Echter, zonder dit conflict van gebodsbepalingen, ligt overtreding van het 9e gebod op de loer.

Anoniem

"Waarom is professionele zorg nodig?"
Pas hoorde ik van een wijkverpleegkundige dat zij contact opgenomen had met de huisarts van een nieuwe cliënt met de vraag of hij oogdruppels voor kon schrijven. Het was de bedoeling dat deze cliënt dagelijks zijn maaltijden kreeg. Onder het mom van het toedienen van oogdruppels werd de zorg ingezet. Zoiets vind ik persoonlijk echt niet kunnen.

Hoewel wij als wijkverpleegkundigen een bepaalde vrijheid hebben, zullen we ons ook aan de gestelde kaders, richtlijnen moeten houden.

Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan het normenkader van de V&VN. Hierin staat in de inleiding: Verpleegkundigen en verzorgenden moeten vanaf 2015 meer dan voorheen inzichtelijk maken welke zorg zij leveren, waarom zij deze zorg leveren en of de zorg ook de gewenste resultaten heeft opgeleverd. Voor verpleegkundigen houdt dit in dat zij op een transparante wijze indiceren. Dat betekent: helder beschrijven en onderbouwen hoe het proces van vraagverheldering en zorgtoewijzing verloopt. En ook: hoe wordt de zorg tussentijds geëvalueerd en bijgesteld.
Wat ik vooral belangrijk vind, is dat ik kan onderbouwen waarom de inzet van professionele zorg nodig is.

Het indiceren en organiseren van de zorg is als het goed is gericht op het versterken van de eigen regie en zelfredzaamheid van cliënten en hun netwerk. Mooi om te zien als dat inderdaad ook lukt!
Dit kan consequenties hebben voor het totaal aantal uren die gedeclareerd worden, omdat bijvoorbeeld familie een gedeelte van de zorg verleend.

Het gaat er uiteindelijk niet om, dat er zoveel mogelijk gedeclareerd kan worden, maar om het welzijn van de cliënt.

Je mag dan ook verwachten dat er eerlijk omgegaan wordt met de declaratie van het aantal ingezette uren. Eerlijkheid, ook als het gaat om het declareren van de zorg, duurt het langst!

Wijkverpleegkundige

"Patiënt hoeft niet elke dag terug te komen"
Ik noem het creatief boekhouden. Ik werk in een huisartsenpraktijk. De patiënt komt bijvoorbeeld voor oren uitspuiten en een ECG maken. De zorgverzekeraar heeft het systeem zodanig ingesteld staan dat wij een ding per dag mogen boeken. Dus of een consult of een ECG. In het belang van de patiënt wil je dat ze niet elke dag terug moeten komen voor een hulpvraag. De zorgverzekeraar zegt dat het zo ingesteld staat en dat ze hier niets aan kunnen doen. Ik ga geen gratis zorg geven terwijl ik toch echt zorg verleen terwijl ik weet dat het tarief voor het maken van bijv. een ECG bij de huisarts een stuk goedkoper is voor de zorgverzekeraar en dus ook voor de patiënt aangezien het huisartsenzorg is in plaats van in het Ziekenhuis (2e lijn). Ik boek dan inderdaad het ECG-maken op de werkdag ervoor. In overleg met de werkgever.


Anoniem

"Ehm... Lastig!"
Uiteraard staat de zorgvraag voorop. Anderzijds moet je als zorgverlener wel ‘slim’ werken. Dat wil zeggen dat als je voor een zorgproduct meer geld kan krijgen dan dat je geïndiceerd hebt staan, waarom niet? Een voorbeeld is een terminale zorgvrager, welke veel en intensieve zorg vraagt. Uiteindelijk levert een terminale indicatie meer geld op dan een indicatie in de Zvw. Ook is er de ruimte om dan direct meer zorg in te zetten als de situatie dat vraagt. Dus... Waarom dan geen gebruik maken van de middelen die er zijn? Het lastige is een zorgvraag die je niet kan scharen onder de diagnoses van Carpenito. Bijvoorbeeld: Je deelt medicatie bij een cliënt die een zorgmijder is. Je ‘gebruikt’ de ouderdomsvergeetachtigheid (die ook op de achtergrond aanwezig is, maar in deze situatie niet hét probleem is) om aan te tonen waarom je als zorgverlener die zorg moet verlenen. Terwijl het eigenlijke probleem het zorgmijdende gedrag en het risico op verwaarlozing is. Een ander leuk detail is dat de zorgverlener het zorgplan moet ondertekenen en als je zorgvrager leest waarom je eigenlijk komt... Ehm... lastig!

Aan de andere kant is het goed dat de regels van de zorgverzekeraar er zijn! Het dwingt de zorgverlener om kritisch na te blijven denken: Is het wel nodig dat ik als professional die zorg geef? Kan de cliënt zelf niet meer mogelijkheden benutten om de zelfredzaamheid te bevorderen? En wat kan familie betekenen? Wij als zorgverleners zijn snel geneigd om te blijven zorgen... Terwijl de cliënt zelfstandiger wordt door ontzorgen. Hoewel dit laatste ook niet teveel moet doorslaan, dat cliënten onzekerder worden over hun eigen kunnen.
Het blijft lastig. Maar een uitdaging voor elke zorgprofessional om hierin het beste doen zodat de cliënt de zorg krijgt die hij of zij nodig heeft en de zorgverlener op den duur ook geen ‘vrijwilligerswerk’ doet.

Anoniem

"Eerlijkheid en betrouwbaarheid staan voorop"
We zijn in de eerste plaats christen. Dan staat eerlijkheid en betrouwbaarheid voorop. Creatief boekhouden kan op een goede en Bijbels verantwoorde manier, zodat patiënt de juiste zorg ontvangt en op een eerlijke manier de zorg bij de verzekeraar gedeclareerd wordt. Maar zodra dingen verdraaid worden richting de verzekeraar, ook al is dit ten bate van de patiënt, mogen we ons als christen mijns inziens daar niet mee in laten. 


Anoniem

"Eerlijkheid duurt het langst"
Voor de zorgverzekeraar dagelijks een score bijhouden, om zo de zorgzwaarte in kaart te brengen, en extra handeling te declareren zoals bijv. ECG, dialyse etc. In dit document is het natuurlijk mogelijk om niet eerlijk bezig te zijn, maar dit wordt ingevuld door verpleegkundige zelf en het is een transparant document waar iedereen in werkt dus heb niet het idee dat dit gebeurt.


Als team van artsen en verpleegkundige zijn wij zeker van mening dat wij die bepalen en niet de zorgverzekering. Wat betreft het negende gebod denk ik dat wij heel goed kunnen frauderen in de zin van tijd van ontslag. Als je dit na 00:00u doet heb je gewoon een IC dag extra. Heb dat pas nog bij de hand gehad omdat er een patiënt rond dit tijdstip was overleden. Toen kwam de intensivist zelf naar mij toe, om mij erop te attenderen dat de tijd goed aangepast moet worden zodat we niet een extra dag erbij krijgen. Toch mooi om te zien dat we als team hier alert op zijn.

Ik denk dat het duidelijk is dat we geen andere indicaties moeten geven, uiteindelijk duurt eerlijkheid het langst, maar begrijp wel dat het soms heel moeilijk kan zijn omdat daardoor bepaalde vergoedingen of ingrepen voor een patiëntencategorie niet mogelijk is. Echter is het soms ook niet mogelijk om de klachten en indicatie goed te labelen, het is niet altijd zo zwart wit dat het altijd duidelijk is waar klachten vandaan komen van patiënten en of de gerelateerd is aan de chronische aandoening van de patiënt.

Nou klinkt het allemaal erg positief hoe ik het ervaar, maar ik weet wel dat op verpleegafdelingen de regels van de zorgverzekering als beperkend wordt ervaren. Merk wel dat doordat deze regels er wel sneller een reden wordt gevonden om patiënten langer te laten blijven als de patiënt dat nodig heeft. Complicaties of iets dergelijks zijn natuurlijk zo gevonden. Je vraagt je af wat voor zin het soms heeft om zo in de zorg te snijden, want wat rechtsom eraf wordt gehaald weten ze natuurlijk van de andere kant er wel weer bij te krijgen.

Verpleegkundige

Juridische noot

Het is duidelijk: frauderen mag niet. Het is Bijbels gezien een zonde tegen het negendegebod. Niet alleen wordt de waarheid onrecht aangedaan, ook kun je bij fraude spreken over een vorm van administratie ten bate van jezelf of de organisatie waar je werkt. Dat gezegd hebbende, voelen we allemaal aan dat dit in veel gevallen in de praktijk te kort door de bocht is en ook onjuist zou zijn voor het welzijn van sommige cliënten en patiënten. Daarom hier een paar punten ter overweging:

  1. Gaat het om extra kosten of kosten die anders ook gemaakt zouden worden?
  2. Is er overleg tussen collega’s en met je leidinggevende mogelijk over de dilemma’s die je ervaart?
  3. Zijn er mogelijkheden om deze problemen verder aan te kaarten bij andere instanties?

 

Het dilemma en je geweten

Bij de term Creatief Boekhouden gaan bij mij lampjes knipperen. Dat komt omdat het eennegatieve klank heeft, alsof je iets te verbergen hebt. Maar als ik de verschillende dilemma’s lees, begrijp ik dat er gezocht wordt naar creatieve oplossingen. Daar zie ik wel ruimte onder voorwaarden. In dit geval grijp ik graag terug naar een onderdeel van de WerkWijzer ‘Christen in de zorg’. Kernwoorden daarbij zijn integer, rechtvaardig en transparant. Oftewel, als een behandeling of situatie in en rond de zorg vastloopt of op moeilijkheden stuit, is het geoorloofd een creatieve oplossing te zoeken. Maar wel vanuit integriteit, rechtvaardigheid en transparantie. Dat betekent dat er niet iets weggemoffeld wordt, maar dat de oplossing wordt gecommuniceerd. Als christen hebben we een naam hoog te houden, ook als boekhouder in de zorg.

Peter Schalk, Raad van Bestuur

Delen