Samen groeien door tegengas

08 DECEMBER 2016

Tegengas en kritiek? Niemand kan zonder. Voor mensen en organisaties is het een belangrijke voorwaarde voor groei. Toch blijkt kritiek in de praktijk razend lastig om te geven, maar ook om goed te ontvangen.

Stevige, maar goed onderbouwde kritiek is een belangrijke voorwaarde om te groeien. In organisaties waarin men elkaar niet regelmatig tegengas durft te geven, zal snel middelmatigheid overheersen. Voor een organisatie die zichzelf wil ontwikkelen is kritische feedback dus een belangrijke voorwaarde. Het is nodig elkaar aan te moedigen, maar het vraagt ook het lef om kritiek te ontvangen.
Niemand is er mee geholpen als een collega vastroest achter een bureau. Niemand zou onverschillig de schouders moeten ophalen over een collega die ‘het toch nooit leert’. Collega’s doen elkaar geen recht, maar onrecht in zo’n geval. Juist elkaar een beetje onder druk zetten, lastige vragen stellen, helpt om door te groeien.
De andere kant is ook waar. Slechts de helft van de medewerkers voelt zich gewaardeerd. Naast kritiek, is er ook waardering nodig, om zelfvertrouwen te ontwikkelen. En net als bij kritiek hoeft ook waardering niet alleen van leidinggevenden te komen. Maar, complimenten krijgen pas echt glans als er eveneens ruimte is voor tegengas.

Feedback geven
De basis voor kritische feedback is het hebben van een goede relatie. Om die relatie goed te houden en kritiek te laten landen, zijn er wel voorwaarden. Uit onderzoek blijkt dat we feedback beter kunnen accepteren als deze specifiek, duidelijk, positief en precies is. Wees dus niet vaag of algemeen en wacht ook niet te lang. Ook belangrijk, richt de kritiek op gedrag dat iemand werkelijk kan veranderen en niet op eigenschappen die nauwelijks veranderbaar zijn. Bij kritiek is het belangrijk dat deze gericht is op ontwikkeling, groei en verbetering.
Kritiek kan al snel vervallen in een waardenoordeel of een persoonlijke aanval. Probeer daarom objectief te zijn, blijf bij feiten en concrete situaties. Dat vraagt een gedegen voorbereiding. Wie kritiek wil geven, zal daarbij ook met tips en verbeterpunten moeten komen. Zo help je elkaar immers verder. Wees motiverend, dan zorgt de tegengas ook voor verbinding, loyaliteit en teamgeest.

Feedback ontvangen
Niet alleen kritiek geven is een kunst, het ontvangen daarvan is evenzeer een kunst. De eerste reflex is om in de verdediging te schieten en verzachtende omstandigheden aan te voeren. Soms ook kan kritiek worden weggewuifd door in te zoomen op een feitelijk detail uit de kritiek. Dat detail wordt dan met feiten weerlegd, waarmee alle kritiek onderuit wordt gehaald. Voor de gever van de kritiek is dat een frustrerende ervaring, deze zal niet snel opnieuw de moeite nemen kritiek te formuleren. Erger is echter dat de ontvanger zichzelf de kans ontneemt om iets te leren.
Een andere reactie is dat iemand de kritiek ontvangt, zich hierdoor laat overrompelen en een vervolggesprek ontwijkt. De kritiek kan dan onduidelijk blijven en de relatie verstoren.
Het is belangrijk om kritiek open en onbevangen te durven ontvangen en door te vragen. Zie kritiek als een leermoment, een belangrijke ervaring om te groeien.

Wees je er van bewust dat hiërarchie, leeftijd, karakter en context een belangrijke rol spelen bij kritiek.
In alle omstandigheden geldt: ontvang kritiek in dankbaarheid en gebruik het om de organisatie beter en sterker te maken. Durf om kritiek te vragen en daag er soms zelfs toe uit. Leer zo om samen te groeien door tegengas.

is bij de RMU. Reageren? Laat hieronder een bericht achter of stuur een mail: reageren@rmu.nu.
Delen