Werk en het goede leven

17 JUNI 2016

Al eeuwenlang zoeken mensen naar wat we ‘het goede leven’ noemen. Een groot deel van ons leven vullen we met al dan niet betaald werk. Hoe dat werk kan bijdragen aan het goede leven is daarmee een interessante kwestie.

Het goede leven draait niet alleen maar om de zoektocht naar plat geluk. Juist theologen als Augustinus en Thomas van Aquino verbonden het aan hun geloof. Geen gebrek hebben en je richten op God, daaruit bestond voor Augustinus het goede leven. En Thomas van Aquino noemde de christelijke deugden als geloof, hoop en liefde onmisbaar voor het goede leven. Wat kunnen we hiermee vandaag?

Deugden
Als christelijke deugden onmisbaar zijn voor het goede leven, welke deugden en waarden zijn dan relevant voor de werkvloer? Mijn stelling is dat ‘dienen’ misschien wel de belangrijkste is. En dat dienen staat nogal haaks op onze aard. Zozeer zelfs dat de Griekse filosoof Plato ooit de vraag stelde “Hoe kan een mens gelukkig zijn als hij een ander moet dienen”. De woorden van de Heere Jezus zelf in Mattheus 20: 28 staan hier lijnrecht tegenover: “de Zoon des mensen is niet gekomen om gediend te worden maar om te dienen”. Ook Calvijn stelde al dat het in de economie vooral moest gaan om het dienen van de medemens.
Verdienen is in onze tijd populairder dan dienen. Zelfontplooiing en geld zijn belangrijke drijfveren geworden. Arbeid is steeds meer een individueel gebeuren geworden. Gericht op de eigen carrière en het vermeerderen van het eigen talent en bezit. Zo leeft de autonome mens. En zo werkt hij ook. Sinds de zondeval is er weinig nieuws onder de zon; we dulden geen God en geen meester meer boven ons. Een dienende gerichtheid op onze naaste kan hier een uitweg bieden.

Gebrek
Augustinus verbond het goede leven aan een gerichtheid op God en het ontbreken van gebrek. Om op dat laatste in te zoomen: of we gebrek ervaren hangt af van ons wensenlijstje. Als we dat vertalen naar de werkvloer gaat het om de vraag wat onze verwachtingen zijn van werk. Wat onze verwachtingen zijn, hangt vooral af van drie factoren die ons beïnvloeden. Naast de maatschappij en onze sociale omgeving, zal voor een christen ook meespelen wat de Bijbel zegt.
De maatschappij legt de lat, voor ons betaalde werk, hoog. Sinds 1948 is werken al opgenomen in de Universele verklaring van de rechten van de mens. Onderzoeken laten keer op keer zien dat we een betaalde baan hoog aan slaan. Sociale druk en onbegrip maakt ongewilde werkeloosheid daarom extra pijnlijk.
Van Genesis tot Openbaringen: op een heleboel plaatsen spreekt de Bijbel over ons werk. Van de gave en opdracht die we al voor de zondeval kregen, tot de doornen en distels die daar later aan werden toegevoegd. Maar ook de verwondering over de grote verantwoordelijkheid die God geeft aan werkende mensen. God schakelt mensen in en we mogen werken tot Zijn eer. Psalm 8 is een loflied op de schepping om daar aan toe te voegen “Gij doet hem heersen over de werken Uwer handen; Gij hebt alles onder zijn voeten gezet.” Psalm 127 behoedt ons vervolgens weer voor hoogmoed. Immers, zonder Gods zegen werken we voor niks.

Ons werken richten op God en onze medemens. En iets vaker proberen te dienen. Zo zou werk een mooie bijdrage kunnen leveren aan het goede leven.

is bij de RMU. Reageren? Laat hieronder een bericht achter of stuur een mail: reageren@rmu.nu.
Delen